Podziękowania w pracy dyplomowej: czy są obowiązkowe, jak je napisać i 5 przykładów
Podziękowania w pracy dyplomowej zwykle nie są obowiązkowe, ale to, czy je umieścisz, zależy od wzoru pracy w Twojej uczelni. Ustawa o szkolnictwie wyższym i nauce mówi, czym jest praca dyplomowa, i takiego elementu nie wymienia1; wymagania co do stron przed wstępem zapisują uczelnie. Jeśli wzór ich nie przewiduje albo ich zakazuje, dajesz sobie spokój. Jeśli je przewiduje albo milczy, piszesz kilka zdań na osobnej stronie, bez patosu, a modelowi AI nie dziękujesz: jego użycie opisuje nota, o której niżej.
Czy podziękowania w pracy dyplomowej są obowiązkowe?
Nie ma przepisu powszechnego, który by je nakazywał. Przeszukałem aktualny tekst jednolity ustawy pod kątem słów „podziękowania” i „dedykacja” i nie znalazłem tam żadnego z nich; art. 76 ust. 2 definiuje pracę dyplomową jako samodzielne opracowanie zagadnienia naukowego, artystycznego lub praktycznego albo dokonanie techniczne lub artystyczne1. Skład pracy (strona tytułowa, streszczenie, spis treści, a może i podziękowania) określają wytyczne wydziału. Zajrzyj więc do wzoru pracy i do regulaminu dyplomowania; jeśli jest kolejność stron przed wstępem, zobaczysz tam, czy podziękowania mają swoje miejsce. W razie wątpliwości wystarczy jedno pytanie do promotora. Jak w ogóle ułożyć strony pracy, opisujemy w tekście o numeracji stron.
Gdzie wstawić podziękowania w pracy?
Miejsce wyznacza wzór pracy; spotkasz je najczęściej po stronie tytułowej, przed spisem treści albo zaraz po nim, na osobnej stronie. Dedykacja, jeśli ją masz, stoi jeszcze wcześniej i bywa wyrównana do prawej. Nie wpisuj podziękowań do wstępu i nie wstawiaj ich na koniec pracy po bibliografii, chyba że wzór uczelni wprost tak każe. Strona z podziękowaniami nie musi być w spisie treści; jeśli ma być, nadaj jej styl nagłówka, co opisaliśmy w tekście o spisie treści w Wordzie.
Jak długie powinny być podziękowania?
Krótkie: od trzech do sześciu zdań, najwyżej pół strony. Liczby nie wynikają z żadnego przepisu, to praktyka, więc trzymaj się wzoru wydziału, jeśli taki jest. Dłuższe wyznania, wyliczanie całej rodziny z imienia i opis Twojej drogi przez studia są dla komisji szumem, a dla Ciebie ryzykiem, że kogoś pominiesz i zrobi się niezręcznie.
Komu warto podziękować?
Tym, którzy faktycznie pomogli w pracy albo w jej pisaniu, w kolejności, która ma sens:
- Promotorowi lub promotorce: za kierowanie pracą, czas, uwagi.
- Osobom, które pomogły merytorycznie: badaczom udostępniającym narzędzie, osobom, które przeczytały fragment i dały uwagi, instytucji, która udzieliła zgody na badanie.
- Osobom, które wzięły udział w badaniu (zbiorowo, bez nazwisk).
- Bliskim: rodzinie, partnerowi, przyjaciołom, jednym zdaniem.
Nie dziękujesz za rzeczy, które nie miały miejsca, i nie robisz z podziękowań laurki, której nie podpisałbyś na głos.
Jaki ton w podziękowaniach w pracy dyplomowej?
Rzeczowy, ciepły i prawdziwy. Piszesz „dziękuję” w pierwszej osobie, nawet jeśli reszta pracy jest w bezosobowej formie: to jedyne miejsce, w którym mówisz własnym głosem. Unikaj wzniosłości („niezmierzona wdzięczność”) i żartów, których nie zrozumie nikt poza Twoim rokiem. Pisz tak, jakbyś mówił do tej osoby przy kawie, tylko krócej.
Przykłady podziękowań w pracy dyplomowej
Wszystkie poniższe osoby i okoliczności są wymyślone; użyj ich jako szkieletu i wpisz własne, prawdziwe.
Przykład 1: krótko i formalnie.
Dziękuję dr. Janowi Przykładowskiemu za kierowanie pracą, cierpliwość przy kolejnych wersjach i uwagi, które uporządkowały jej strukturę. Dziękuję także uczestnikom badania za poświęcony czas.
Przykład 2: z podziękowaniem dla rodziny.
Dziękuję promotorce, dr hab. Annie Wzorcowej, za rzeczowe uwagi i to, że zawsze odpowiadała na moje pytania, nawet te nieskładne. Dziękuję rodzicom za to, że nie pytali, kiedy skończę, tylko czy czegoś mi nie trzeba.
Przykład 3: z badaniem i instytucją.
Dziękuję Bibliotece Gminnej w Przykładowie za zgodę na przeprowadzenie badania i pomoc w zebraniu uczestników. Dziękuję wszystkim osobom, które wypełniły ankietę. Bez nich ta praca byłaby tylko spisem pytań.
Przykład 4: z odrobiną humoru.
Dziękuję dr. Markowi Przykładowemu za to, że czytał moje rozdziały szybciej, niż je pisałem. Dziękuję przyjaciołom z roku za wspólne siedzenie w czytelni i każdą kawę, która podtrzymała ten projekt przy życiu.
Przykład 5: bardzo krótki.
Dziękuję promotorowi, dr. Piotrowi Wzorcowemu, za opiekę nad pracą oraz bliskim za wsparcie w czasie jej pisania.
Tytuł promotora zapisz dokładnie tak, jak figuruje na stronie tytułowej pracy.
Czy w podziękowaniach można podziękować AI, ChatGPT-owi albo innemu modelowi?
Nie. Podziękowania są dla ludzi, którzy ponoszą odpowiedzialność za swoją pomoc, a model nie jest osobą, która coś Ci pomogła w tym sensie, i nie jest współautorem. W środowisku wydawniczym zasada jest wprost: narzędzia AI nie powinny być wymieniane jako autorzy, bo nie mogą odpowiadać za rzetelność, integralność i oryginalność pracy, a autorzy mają obowiązek sprawdzać i redagować treści, które model wygenerował2. Jeśli korzystałeś z modelu, nie ukrywasz tego i nie zamieniasz w uprzejmy dopisek, tylko opisujesz zakres i narzędzie w osobnej nocie. Jak ją napisać, pokazuje tekst nota o użyciu AI: wzór. Pamiętaj, że to, czy i w jakiej formie uczelnia przyjmuje takie noty, ustala regulamin; o rozmowie z promotorem na ten temat piszemy w tekście jak rozmawiać z promotorem o AI.
Czego unikać w podziękowaniach?
- Dziękowanie w imieniu innych osób („dziękuję w imieniu całego roku”).
- Podawania danych osobowych uczestników badania; badanym dziękujesz zbiorczo.
- Wyliczania wszystkich nauczycieli od przedszkola.
- Złośliwości pod adresem kogokolwiek, także w formie żartu.
- Podziękowań za pomoc, której nie było: komisja może znać osoby, o których piszesz.
- Dopisywania tu uwag o użyciu AI jako grzecznościowej formułki zamiast noty.
- Zbyt osobistych szczegółów (choroby, konflikty, pieniądze), których nie chciałbyś odczytać na głos.
Jak sprawdzić podziękowania przed oddaniem?
Przeczytaj je na głos: zdania, które brzmią sztucznie przy czytaniu, zabrzmią tak samo w oczach komisji. Sprawdź pisownię nazwisk i tytułów naukowych, bo pomyłka w nazwisku promotora jest jedyną literówką, którą ktoś na pewno zauważy. Jeśli chcesz wymienić kogoś z nazwiska, zapytaj tę osobę o zgodę; dotyczy to zwłaszcza osób, które pomagały Ci w badaniu. I zostaw tekst na dzień albo dwa, zanim zatwierdzisz wersję: podziękowania pisane po nocy mają skłonność do dramatyzmu.
Czy dedykacja to to samo co podziękowania?
Nie. Dedykacja to jedno zdanie albo jedna linijka („Mojej babci, która wierzyła, że skończę”), nie opis pomocy, i stoi osobno, przed podziękowaniami. Podobnie jak podziękowania, jest zwyczajem, nie obowiązkiem, i zależy od wzoru Twojej uczelni. Gdy masz wątpliwość, czy ją dać, pytanie jest takie samo jak wyżej: co mówi wzór, a jeśli nic, to co mówi promotor.
Kiedy pierwsze strony są gotowe, zostaje reszta; wszystko, co potem czeka Cię w pracy, od struktury po przypisy, zebraliśmy w poradniku.
Przypisy
-
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tekst jednolity ogłoszony obwieszczeniem Marszałka Sejmu z 17 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1362), art. 76 ust. 2, https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/1362/text/T/D20261362L.pdf (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2
-
International Committee of Medical Journal Editors, Use of AI by Authors, icmje.org, https://www.icmje.org/recommendations/browse/artificial-intelligence/ai-use-by-authors.html (dostęp: 27 października 2026); zasada dotyczy publikacji w czasopismach, a do pracy dyplomowej przenosimy ją jako wskazówkę, nie przepis. ↑