Oświadczenie o użyciu AI w pracy dyplomowej: wzór i zasady opisu ChatGPT

Użycie ChatGPT albo innego modelu w pracy dyplomowej opisujesz w krótkiej nocie, najlepiej we wstępie lub w rozdziale o metodzie. Podajesz w niej: jakiego narzędzia i w jakiej wersji używałeś, do czego, w jakim zakresie, co w pracy jest Twoje oraz że źródła sprawdziłeś samodzielnie. Jeśli Twoja uczelnia ma własny wzór oświadczenia (Politechnika Białostocka dołącza go do zarządzenia o AI¹), ma on pierwszeństwo przed każdym wzorem z internetu, także z tego tekstu.

Poniżej: po co ta nota, gdzie ją wstawić, co musi się w niej znaleźć i trzy gotowe wzory dla różnych zakresów użycia.

Po co w ogóle pisać notę o użyciu AI?

Z trzech powodów.

Po pierwsze, ustawa wymaga, by praca dyplomowa była samodzielnym opracowaniem², a uczelnia może to potwierdzać oświadczeniem. Nota pokazuje, co dokładnie rozumiesz przez „samodzielnie” i gdzie kończy się Twoja praca, a zaczyna pomoc narzędzia. Jest to uczciwsze wobec komisji niż milczenie.

Po drugie, chroni Cię przed nieporozumieniem. Promotor, który zna zakres użycia z noty, nie musi go zgadywać z tekstu.

Po trzecie, zmusza do rzetelności. Jeśli nie umiesz napisać zdania „sprawdziłem wszystkie cytowania w tekstach źródłowych”, bo to nieprawda, nota Ci o tym przypomni, zanim zrobi to ktoś inny.

Nota nie jest zaklęciem. Nie sprawia, że dozwolone staje się to, co uczelnia lub promotor zabronili. Zanim zaczniesz pisać, sprawdź zasady i zapytaj promotora, jak opisaliśmy w tekście czy można pisać pracę z AI.

Gdzie w pracy umieścić notę o użyciu AI?

Są dwa naturalne miejsca:

• Wstęp, na końcu, po opisie celu i struktury pracy. Dobrze działa przy pracach teoretycznych.
• Rozdział o metodzie (w pracy empirycznej), jako osobny akapit lub podrozdział o narzędziach. Dobrze działa, gdy model brał udział także w czynnościach związanych z badaniem, np. w krytyce projektu.

Zanim wybierzesz, sprawdź, czy wydział nie wskazuje miejsca. Niektóre uczelnie mają osobny formularz albo wykaz obszarów użycia AI w załączniku do pracy¹. Zarządzenie AWF dopuszcza oznaczenie użycia np. we wstępie, w przypisach, w opisie wykresów albo w załączniku³. Wtedy wypełniasz to, co dają, i ewentualnie dodajesz akapit we wstępie, jeśli promotor sobie tego życzy.

Co powinno się znaleźć w nocie?

Pięć elementów. Jeśli któregoś brakuje, nota jest niepełna. Podobnych danych chcą wydawcy naukowi: Elsevier prosi o nazwę narzędzia, cel jego użycia i zakres nadzoru autora⁴.

1. Narzędzie i wersja. Nazwa modelu i wersja albo data użycia, np. „ChatGPT (model [nazwa], użytkowany od [miesiąc] do [miesiąc] [rok])”. Nazwy nie ustalaj z pamięci. Sprawdź ją w ustawieniach narzędzia.
2. Cel. Do czego służyło: do wyszukiwania literatury, do redakcji językowej, do kontroli przypisów.
3. Zakres. Co dokładnie model robił i na jakich materiałach. „Redakcja tekstu pisanego na podstawie moich notatek” to inny zakres niż „korekta interpunkcji”.
4. Co jest Twoje. Projekt badania, analiza danych, interpretacja wyników, tezy i wnioski. Wypisz to wprost.
5. Sprawdzenie źródeł. Informacja, że wszystkie cytowania sprawdziłeś w tekstach źródłowych. Wolno to napisać tylko wtedy, gdy rzeczywiście tak było. Jak to zrobić w praktyce, opisujemy w tekście o sprawdzaniu przypisów z AI.

Jak wygląda wzór noty, gdy AI służyło tylko do korekty językowej?

To najwęższy zakres. Model dostaje Twój gotowy tekst i poprawia literówki, interpunkcję, ewentualnie wskazuje niezręczne zdania. Wydawcy bywają tu łaskawi (Elsevier nie wymaga deklaracji przy podstawowej kontroli gramatyki, pisowni i interpunkcji⁴), ale to zasady czasopisma, nie Twojej uczelni: na niektórych wydziałach AI do korekty jest zabronione⁵, więc i tu najpierw sprawdź zasady.

W pracy korzystałem z modelu językowego [nazwa i wersja] wyłącznie do korekty językowej gotowego tekstu: poprawy interpunkcji, literówek i oczywistych błędów stylistycznych. Model nie dopisywał treści, tez ani przypisów. Treść pracy, w tym projekt badania, analiza danych, interpretacja wyników i wnioski, jest moja. Każdą sugerowaną zmianę przejrzałem i przyjąłem albo odrzuciłem samodzielnie.

Zwróć uwagę na ostatnie zdanie. Opisuje coś, co naprawdę trzeba zrobić: nie przyjmujesz poprawek hurtem.

Jak opisać użycie AI do researchu i redakcji?

To zakres, o którym mówi poradnik: model pomaga w szukaniu literatury i zamienia Twój brudnopis w tekst ciągły. Tezy i kolejność argumentów są Twoje.

W pracy korzystałem z modelu językowego [nazwa i wersja] do wyszukiwania literatury oraz do redakcji językowej tekstu pisanego na podstawie moich notatek. Wyniki wyszukiwania traktowałem jako listę tropów: każdą pozycję sprawdziłem w Google Scholar lub w katalogu biblioteki, pobrałem tekst źródłowy i sam zdecydowałem o jej włączeniu do pracy. Tezy, kolejność argumentów, projekt badania, analiza danych, interpretacja wyników i wnioski są moje. Wszystkie cytowania sprawdziłem w tekstach źródłowych.

Jeśli w Twojej pracy było inaczej, przepisz notę. Na przykład, jeśli nie sprawdziłeś wszystkich cytowań, nie możesz tak napisać. Pisz dokładnie to, co zrobiłeś, także wtedy, gdy wygląda skromniej.

Co napisać, gdy model sprawdzał też przypisy?

Wtedy dopisujesz trzeci element: kontrolę przypisów. Model zestawiał zdania z przypisami z fragmentami źródeł, a Ty weryfikowałeś wynik w plikach.

W pracy korzystałem z modelu językowego [nazwa i wersja] do wyszukiwania literatury, redakcji językowej tekstu pisanego na podstawie moich notatek oraz kontroli zgodności przypisów ze źródłami. Model zestawiał zdania z przypisami z fragmentami tekstów źródłowych, które mu udostępniłem; wyniki tego zestawienia sprawdzałem w plikach źródłowych, w tym każdy [n]-ty wiersz tabeli kontrolnej w całości oraz wszystkie wiersze, w których model nie znalazł potwierdzenia. Projekt badania, analiza danych, interpretacja wyników i wnioski są moje. Wszystkie cytowania sprawdziłem w tekstach źródłowych.

Słowa „[n]-ty wiersz” zastąp liczbą, której naprawdę użyłeś. Jeśli otworzyłeś w PDF-ie co piąty wiersz, napisz „co piąty”. Jeśli sprawdziłeś wszystkie, napisz „wszystkie”.

Jaka jest najważniejsza zasada pisania noty?

Piszesz tylko to, co prawda. Nota jest częścią pracy, a pod pracą i oświadczeniem stoi Twoje nazwisko. Trzy praktyczne konsekwencje:

• Nie zaniżaj. Jeśli model napisał pierwszy szkic rozdziału, a Ty go przerobiłeś, nie pisz, że służył do korekty. To jest inny zakres i musi być tak nazwany; AWF uznaje za niedozwolone automatyczne generowanie całości pracy lub jej fragmentów³. Jeśli tak właśnie pracowałeś, sprawdź najpierw, czy uczelnia i promotor dopuszczają taki zakres.
• Nie zawyżaj. Nie dopisuj zdań, które brzmią dobrze, a nie opisują Twojej pracy, np. o sprawdzeniu wszystkich źródeł, jeśli tego nie zrobiłeś.
• Prowadź notatki w trakcie. Zapisuj, w jakim narzędziu i do czego użyłeś modelu, najlepiej na bieżąco. Za pół roku nie przypomnisz sobie wersji ani zakresu, a nota ma być dokładna.

Nota nie zastępuje decyzji promotora ani wytycznych uczelni. Jest opisem tego, co zrobiłeś, a nie pozwoleniem na to.

Co dalej?

Jeśli Twoja uczelnia ma własny wzór, użyj go. Jeśli nie ma, wybierz jeden z trzech powyższych, uzupełnij nawiasy kwadratowe i usuń każde zdanie, które nie jest prawdziwe w Twoim przypadku. Potem pokaż notę promotorowi razem z pytaniem, czy taki opis jest dla niego wystarczający.

Metodę pracy, w której dopisanie takiej noty jest zwykłą formalnością, bo tezy i wnioski są Twoje, a przypisy sprawdzone, opisaliśmy w poradniku. Jak wygląda przykładowa praca z notą i komentarzem na marginesie, zobaczysz w przykładach. Jeśli chcesz omówić swój konkretny przypadek, w tym brzmienie noty i rozmowę z promotorem, jest konsultacja.

Przypisy

1. Politechnika Białostocka, Zarządzenie nr 95/2025 Rektora PB z dnia 8 października 2025 r. w sprawie korzystania z systemów sztucznej inteligencji (GenAI) w procesie kształcenia i dyplomowania w Politechnice Białostockiej, § 3 i załącznik (oświadczenie autora z wykazem obszarów wykorzystania GenAI), wi.pb.edu.pl, https://wi.pb.edu.pl/wp-content/uploads/2025/10/Zarzadznie-nr-95-Rektora-PB.pdf (dostęp: 24 października 2026). ↑ ↑²

2. Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, Dz.U. 2018 poz. 1668 (tekst ogłoszony), art. 76 ust. 2 („Praca dyplomowa jest samodzielnym opracowaniem zagadnienia naukowego, artystycznego lub praktycznego”), https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2018/1668/text.html (dostęp: 24 października 2026). Ustawa była później zmieniana, więc przed powołaniem się na przepis sprawdź tekst jednolity w ISAP. ↑

3. Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie, Zarządzenie Nr 9/2024/2025 Rektora AWF z dnia 14 października 2024 r. w sprawie określenia zasad korzystania z systemów i narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia w AWF Warszawa, § 2 ust. 1 i 4, awf.edu.pl, https://awf.edu.pl/__data/assets/pdf_file/0008/61658/9.pdf (dostęp: 24 października 2026). ↑ ↑²

4. Elsevier, Generative AI policies for journals, elsevier.com, https://www.elsevier.com/about/policies-and-standards/generative-ai-policies-for-journals (dostęp: 24 października 2026): autorzy dokumentują nazwę narzędzia, cel użycia i zakres nadzoru; podstawowa kontrola gramatyki, pisowni i interpunkcji nie wymaga deklaracji, ale istotne zmiany w budowie zdań lub układzie tekstu należy ujawnić. ↑ ↑²

5. Uniwersytet Warszawski, Rada Dydaktyczna dla kierunków studiów (m.in. filologia polska, kulturoznawstwo, sztuka pisania), Uchwała nr 170 z dnia 27 lutego 2024 r. w sprawie wytycznych dotyczących korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia na Wydziale Polonistyki, § 1 ust. 2, dokumenty.uw.edu.pl, https://dokumenty.uw.edu.pl/dziennik/DRD/Lists/Dziennik/Attachments/1303/DRD.2024.4.URD.170.pdf (dostęp: 24 października 2026). ↑