Przypis1

Jak zapytać promotora o AI? Kiedy, jak sformułować pytanie i gotowy mail

Promotora o AI pytasz mailem, zanim zaczniesz pisać rozdziały, i pytasz o konkretny zakres, a nie ogólnie „czy mogę używać ChatGPT”. Na pytanie „czy promotor pozwoli na ChatGPT” nie ma jednej odpowiedzi, bo uczelnie podchodzą do AI różnie, a decyzja o zakresie często zostaje po stronie promotora12. Mail ma tę zaletę, że odpowiedź zostaje na piśmie, a Ty możesz się na nią powołać w nocie o użyciu AI i na obronie.

Poniżej: kiedy zapytać, jak ułożyć pytanie, dwa maile do skopiowania (krótki i z propozycją zakresu), co zrobić z odpowiedzią i co robić, gdy promotor mówi „nie”.

Kiedy zapytać promotora o AI?

Przed rozdziałami, najlepiej razem z konspektem albo zaraz po jego akceptacji. Powód jest praktyczny: jeśli zapytasz w połowie pisania, a usłyszysz „nie”, będziesz przerabiać tekst, który już powstał. Jeśli zapytasz na końcu, zadajesz pytanie, na które odpowiedź nie zmieni już niczego, a Ty wyglądasz, jakbyś liczył na to, że nikt nie zauważy.

Zanim napiszesz, poszukaj, co mówi uczelnia. Sprawdź regulamin studiów, zarządzenia rektora o pracach dyplomowych (zwykle w BIP uczelni) i wytyczne wydziału. Uczelnie mają osobne zasady dotyczące AI, ale różne: AWF w Warszawie wymaga wyraźnej zgody promotora1, a Politechnika Białostocka zostawia zakres prowadzącemu i pozwala mu całkiem zabronić użycia2. Gdy osobnych zasad nie ma, o dopuszczalnym zakresie rozstrzyga w praktyce promotor. Szersze tło znajdziesz w artykule czy można pisać pracę z AI.

Jeśli uczelnia ma zasady, zacznij mail od tego, że je przeczytałeś, i zapytaj o to, czego one nie rozstrzygają. Promotor widzi wtedy, że nie prosisz go o odrobienie Twojej pracy domowej.

Jak sformułować pytanie, żeby dostać konkretną odpowiedź?

Pytanie „czy mogę korzystać z AI” jest za szerokie. Promotor, który nie chce ryzykować, odpowie „lepiej nie”, bo pod jednym hasłem mieści się wszystko: od sprawdzenia literówek po wygenerowanie rozdziału. Rozbij je na zakresy i zapytaj o każdy osobno. Trzy najważniejsze:

  1. Research. Szukanie literatury, wyciąganie tropów, przesiewanie abstraktów. Każdą pozycję sprawdzasz i czytasz sam, model daje Ci tylko listę do weryfikacji. Jak to robić bez wymyślonych źródeł, opisuje artykuł jak sprawdzić przypisy z AI.
  2. Redakcja własnego tekstu. Piszesz brudnopis z własnymi tezami, model zamienia go w tekst ciągły i nie dopisuje niczego od siebie. Autorem tez i wniosków zostajesz Ty. Uwaga: na niektórych wydziałach AI do korekty i redakcji jest zabronione, chyba że prowadzący zdecyduje inaczej3, więc ten punkt koniecznie zapisz osobno.
  3. Kontrola przypisów. Model zestawia zdania z przypisami z fragmentami źródeł, a Ty sprawdzasz próbkę w PDF-ach.

Dobrze jest też wprost napisać, czego nie zamierzasz robić: generować treści rozdziałów, wymyślać wyniki ani przerzucać na model interpretacji. To uspokaja promotora bardziej niż zapewnienia, że „będziesz ostrożny”.

Ostatni element to forma ujawnienia. Zaproponuj, że opiszesz użycie AI w krótkiej nocie (narzędzie, cel, zakres); niektóre uczelnie, jak AWF i Politechnika Białostocka, same tego wymagają12. Zapytaj, gdzie ma się znaleźć: we wstępie czy w rozdziale o metodzie. Wzory noty masz w artykule nota o użyciu AI, wzór.

Jaki mail wysłać? Dwie wersje do skopiowania

Obie wersje są szablonami. Nawiasy kwadratowe uzupełnij własnymi danymi i usuń to, co do Ciebie nie pasuje. Pisz tylko to, co jest prawdą.

Wersja krótka

Temat: Pytanie o zasady korzystania z AI w pracy dyplomowej

Dzień dobry Panie Profesorze / Pani Profesor,

zanim zacznę pisać rozdziały, chciałbym zapytać o Pana/Pani stanowisko w sprawie narzędzi AI (modeli językowych) w mojej pracy. Sprawdziłem regulamin i wytyczne wydziału: [nie znalazłem w nich zasad dotyczących AI / znalazłem następujące zasady: …].

Czy mogę z nich korzystać, a jeśli tak, to w jakim zakresie? Chętnie dostosuję się do wskazówek i opiszę użycie AI w pracy.

Z poważaniem [imię i nazwisko, kierunek, temat pracy]

Wersja z propozycją zakresu

Temat: Zasady korzystania z AI w pracy dyplomowej: propozycja zakresu

Dzień dobry Panie Profesorze / Pani Profesor,

chciałbym uzgodnić zakres korzystania z narzędzi AI przy pracy [tytuł roboczy pracy], zanim przejdę do pisania rozdziałów. Sprawdziłem regulamin i wytyczne wydziału: [wynik sprawdzenia].

Proponuję następujący zakres:

  1. Wyszukiwanie literatury: model wskazuje tropy, a każdą pozycję sprawdzam w Google Scholar lub katalogu biblioteki i czytam w całości lub w odpowiednim fragmencie.
  2. Redakcja językowa: piszę własny brudnopis z tezami i źródłami, model pomaga go zredagować. Tez, interpretacji ani wniosków nie powierzam modelowi.
  3. Kontrola przypisów: model zestawia zdania z fragmentami źródeł, a ja weryfikuję próbkę w plikach PDF.

Nie planuję generować treści rozdziałów ani wyników badania za pomocą AI. Użycie narzędzia opiszę w krótkiej nocie [we wstępie / w rozdziale o metodzie] i mogę ją pokazać do akceptacji.

Czy taki zakres jest dla Pana/Pani do przyjęcia? Jeśli coś należy zmienić albo wykluczyć, proszę o wskazówkę.

Z poważaniem [imię i nazwisko, kierunek, temat pracy]

Wersja druga daje promotorowi coś do zatwierdzenia albo skreślenia punkt po punkcie. Odpowiedź „punkt 1 i 3 tak, punkt 2 nie” jest dużo cenniejsza niż „ogólnie lepiej uważać”.

Co zrobić z odpowiedzią promotora?

Odpowiedź przechowujesz i wykorzystujesz.

  • Zachowaj ją na piśmie. Zostaw maila w skrzynce i zapisz kopię razem z materiałami do pracy. Jeśli promotor odpowiedział ustnie na konsultacji, wyślij krótkie potwierdzenie: „Dziękuję za rozmowę, rozumiem, że mogę korzystać z AI do …, ale nie do …. Proszę o poprawienie, jeśli coś zrozumiałem źle”. Milczenie w odpowiedzi też jest śladem, że ustalenie się odbyło.
  • Wpisz ją do noty. Nota o użyciu AI ma opisywać faktyczny zakres, który jest zgodny z uzgodnieniami. Możesz dodać zdanie, że zakres został uzgodniony z promotorem. Jeśli uzgodnienia były ustne i zostały potwierdzone mailem, to jest to najmocniejsza wersja.
  • Trzymaj się zakresu. Zgoda na redakcję własnego tekstu nie jest zgodą na generowanie rozdziałów. Jeśli w trakcie pracy zechcesz zrobić coś spoza uzgodnień, napisz ponownie i zapytaj.
  • Zapisuj proces. Brudnopis, notatki, historia wersji i tabele kontroli przypisów pokażą, że praca powstała tak, jak ustaliliście. Przyda Ci się to także na obronie; więcej o pytaniach komisji w artykule pytania na obronie pracy.

Co zrobić, gdy promotor zabrania używania AI?

Zastosować się do zakazu. To nie jest miejsce na negocjacje na siłę ani na sprytne obejścia. Pod pracą podpisujesz oświadczenie o samodzielności, a użycie narzędzi wbrew wyraźnemu zakazowi to ryzyko, które dotyczy Twojego dyplomu, a nie promotora: według AWF praca napisana z nieuprawnionym użyciem AI jest uznawana za niesamodzielną i może skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną1, a Politechnika Białostocka dopuszcza postępowanie wyjaśniające i dyscyplinarne2. Przypis nie podaje sposobów ukrycia użycia AI i nie będzie ich podawał.

Możesz za to zrobić trzy rzeczy w granicach rozsądku:

  1. Dopytać o zakres zakazu. Zakaz „AI przy pisaniu” bywa czymś innym niż zakaz wszelkiego użycia. Zapytaj grzecznie, czy dotyczy także wyszukiwania literatury i sprawdzania przypisów, czy tylko generowania tekstu. Zaakceptuj odpowiedź, nawet jeśli brzmi „wszystkiego”.
  2. Pracować dalej bez AI. Metoda sprawdzania przypisów (każde źródło jako PDF, strona czasopisma, zestawienie zdania z fragmentem) działa także ręcznie. Wolniej, ale działa.
  3. Sprawdzić zasady uczelni. Jeśli zakaz promotora jest ostrzejszy niż wytyczne wydziału, wolno Ci o to zapytać, ale robisz to wobec promotora i uczelni, a nie za jego plecami. Decyzja końcowa należy do nich.

Jeśli promotor się nie odzywa, wyślij uprzejme przypomnienie po tygodniu. Brak odpowiedzi nie jest zgodą.

Co wynika z tego dla Twojej pracy?

Pytasz wcześnie, pytasz o zakres, zapisujesz odpowiedź i opisujesz użycie AI zgodnie z prawdą. Cała metoda, od wymagań promotora po obronę, z gotowymi poleceniami i blokiem instrukcji projektu, jest w poradniku. Jeśli chcesz, żebyśmy spojrzeli na Twój mail albo plan pracy z AI, zajmuje się tym konsultacja.

Przypisy

  1. Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie, Zarządzenie Nr 9/2024/2025 Rektora AWF z dnia 14 października 2024 r. w sprawie określenia zasad korzystania z systemów i narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia w AWF Warszawa, § 2 ust. 1, 2 i 4 oraz § 4 ust. 1, awf.edu.pl, https://awf.edu.pl/__data/assets/pdf_file/0008/61658/9.pdf (dostęp: 24 października 2026). ↑ ↑2 ↑3 ↑4

  2. Politechnika Białostocka, Zarządzenie nr 95/2025 Rektora PB z dnia 8 października 2025 r. w sprawie korzystania z systemów sztucznej inteligencji (GenAI) w procesie kształcenia i dyplomowania w Politechnice Białostockiej, § 1 (zakres, cel i sposób wykorzystania ustala nauczyciel prowadzący), § 2 (nauczyciel może całkowicie zabronić), § 3 (oznaczenie i załącznik) oraz § 4 (postępowanie wyjaśniające i dyscyplinarne), wi.pb.edu.pl, https://wi.pb.edu.pl/wp-content/uploads/2025/10/Zarzadznie-nr-95-Rektora-PB.pdf (dostęp: 24 października 2026). ↑ ↑2 ↑3 ↑4

  3. Uniwersytet Warszawski, Rada Dydaktyczna dla kierunków studiów (m.in. filologia polska, kulturoznawstwo, sztuka pisania), Uchwała nr 170 z dnia 27 lutego 2024 r. w sprawie wytycznych dotyczących korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia na Wydziale Polonistyki, § 1 ust. 2, dokumenty.uw.edu.pl, https://dokumenty.uw.edu.pl/dziennik/DRD/Lists/Dziennik/Attachments/1303/DRD.2024.4.URD.170.pdf (dostęp: 24 października 2026). ↑

Dalej w dziale ai i zasady uczelni