Przypis1

Jak opisać wyniki ankiety w pracy: procenty, tabela czy wykres, pytania otwarte

Wyniki ankiety opisujesz tak: do każdego pytania albo bloku pytań podajesz liczbę odpowiedzi i procent, pokazujesz je w tabeli lub na wykresie, a w tekście mówisz tylko to, co z liczb wynika, bez przepisywania tabeli zdanie po zdaniu. Procenty zawsze liczysz od jawnie podanej podstawy (ilu respondentów odpowiedziało na to pytanie), a interpretację odkładasz do dyskusji.

Poniżej: jak podać liczebności i procenty, ile miejsc po przecinku zostawić, kiedy tabela, a kiedy wykres, przykład na zmyślonych danych, pytania wielokrotnego wyboru, pytania otwarte i lista błędów. Gdy dochodzisz do testów statystycznych (różnice między grupami, korelacje), przechodzisz do tekstu o tym, jak opisać wyniki statystyczne w stylu APA; tu zostajemy przy opisie rozkładów odpowiedzi.

Jak podać liczebności i procenty w opisie ankiety?

Zawsze oba naraz: „42 osoby (35%)”. Sam procent bez liczebności ukrywa wielkość próby, a sama liczebność utrudnia porównania. Liczbę badanych oznaczasz dużą literą N, liczebność części próby małą literą n, obie kursywą; znak procentu piszesz bez spacji po liczbie (35%)1. Jeśli procent nie stoi przy liczbie, piszesz słowo „procent”1.

Dwie zasady zapisu liczb z polskiej adaptacji APA 7, które łatwo przeoczyć. Liczby poniżej 10 piszesz słowami, chyba że stoją przy jednostce, są procentem albo wynikiem2; liczby, od których zaczyna się zdanie, też piszesz słowami (adaptacja podaje przykład „Piętnaście procent badanych odmówiło odpowiedzi”)2. Najprościej przestawić szyk: „Odmowę odpowiedzi zgłosiło 15% badanych”.

Podstawa procentu bywa różna i musi być jasna. Jeśli na pytanie odpowiedziało 118 ze 120 osób, procenty liczysz od 118 i piszesz to w tabeli albo w zdaniu („n = 118”). Nie przeliczaj po cichu na 120 i nie wrzucaj braków do „innych” odpowiedzi. Jeśli braków jest dużo, podaj ich liczbę osobno.

Ile miejsc po przecinku przy procentach w pracy magisterskiej?

Polska adaptacja APA 7 nie podaje oddzielnej reguły dla procentów. Mówi ogólnie: miejsca po przecinku zaokrąglaj tak, jak można, bez utraty precyzji znaczenia, bo mniej cyfr łatwiej zrozumieć i zapamiętać; większość wyników zaokrągla się do jednego do trzech miejsc3. Konkretne reguły dotyczą innych wielkości: korelacje i statystyki testów (t, F, χ²) do dwóch miejsc, średnie i odchylenia standardowe z odpowiedzi na skalach całkowitych do jednego, dokładne wartości p do dwóch lub trzech3. W przykładzie opisu próby adaptacja pokazuje procenty zarówno całkowite (55%), jak i z jednym miejscem po przecinku (73,1%)4.

Z tego wynika praktyczna wskazówka, moja, nie przepis: przy próbie poniżej 100 osób zostań przy procentach całkowitych, bo jedna osoba to ponad jeden punkt procentowy i miejsce po przecinku udaje precyzję, której nie masz. Przy kilkuset osobach jedno miejsce jest rozsądne. Ważniejsze od liczby miejsc jest, żeby w całej pracy była taka sama. Gdy zaokrąglone procenty dają 99% albo 101%, nie poprawiaj ich na siłę; dopisz w adnotacji pod tabelą, że sumy mogą odbiegać od 100% przez zaokrąglenie.

Separator: w polskim tekście stawiasz przecinek, a przed nim zero także dla wartości, które nie przekraczają 1 (adaptacja podaje przykład p = 0,028)3. W APA po angielsku jest kropka; spór opisaliśmy w tekście o wynikach statystycznych, a w pracy liczy się jedna wersja i zgodność z wytycznymi wydziału.

Tabela czy wykres: co wybrać przy wynikach ankiety?

Adaptacja APA 7 podaje prostą regułę liczenia: trzy liczby lub mniej wpisujesz w zdanie, od czterech do 20 liczb najpierw rozważasz tabelę, a przy ponad 20 liczbach najlepszy będzie zwykle wykres5. To wskazówka, nie prawo, ale dobrze porządkuje decyzję.

W ankiecie przekłada się to tak:

Sytuacja Forma
Jedno pytanie, dwie lub trzy odpowiedzi zdanie w tekście
Jedno pytanie, cztery do sześciu odpowiedzi tabela z n i %
Kilka pytań o tej samej skali (bateria pozycji) jedna tabela, wiersz na pozycję
Porównanie rozkładów w dwóch lub trzech grupach tabela z kolumnami grup albo wykres słupkowy
Wiele pytań, które chcesz porównać jednym spojrzeniem wykres, ale z liczbami w załączniku lub w tabeli

Wykres jest w APA rysunkiem; numer i podpis dostaje tak jak tabela. Jak je podpisać i co wpisać w „Źródło: opracowanie własne”, pokazuje tekst o tym, jak podpisać tabelę i rysunek. Wykres z zakładki „Odpowiedzi” w Formularzach Google można skopiować do innego dokumentu6; zanim go wkleisz do pracy, sprawdź, czy ma numer, podpis i podane liczebności, bo sam wykres z formularza ich nie zastąpi.

Jak opisać wyniki ankiety bez przepisywania tabeli?

Adaptacja mówi wprost: gdy statystyki opisowe są w tabeli albo na rysunku, nie trzeba ich powtarzać w tekście; trzeba wskazać tabelę lub rysunek i podkreślić te dane, które pomagają zrozumieć wynik7. Zdanie w tekście nie powtarza więc wszystkich czterech procentów. Wybiera jedną rzecz, którą czytelnik ma zobaczyć, i odsyła do tabeli.

Przykład na zmyślonych danych. Pytanie z ankiety o korzystaniu z biblioteki uczelnianej, N = 120, wszyscy odpowiedzieli:

Tabela 1

Częstość korzystania z biblioteki uczelnianej (N = 120)

Odpowiedź n %
Nigdy 18 15
Raz w semestrze 42 35
Raz w miesiącu 36 30
Co tydzień 24 20

Adnotacja. Dane zmyślone, przykład ilustracyjny.

Wersja zła: „18 osób (15%) odpowiedziało nigdy, 42 osoby (35%) raz w semestrze, 36 osób (30%) raz w miesiącu, a 24 osoby (20%) co tydzień”. To jest tabela zapisana drugi raz, tylko gorzej.

Wersja dobra: „Najczęściej wskazywaną odpowiedzią było korzystanie z biblioteki raz w semestrze (35%, tabela 1); co piąty badany bywał w niej co tydzień, a 15% nie korzystało z niej wcale”. Zdanie wskazuje wzorzec i odsyła do tabeli, a liczby w nawiasie oszczędzają czytelnikowi liczenie w głowie.

Interpretacji („dlaczego tak mało osób korzysta z biblioteki”) tu nie ma. Zostawiasz ją na rozdział dyskusji; jak go zbudować, opisuje tekst o dyskusji wyników.

Jak opisać pytania wielokrotnego wyboru?

Przy pytaniu, w którym respondent mógł zaznaczyć kilka odpowiedzi, procenty liczysz od liczby respondentów, nie od liczby zaznaczeń, i dlatego mogą dawać razem więcej niż 100%. Napisz to w adnotacji pod tabelą: „Respondenci mogli wybrać więcej niż jedną odpowiedź; procenty liczono od liczby badanych (N = 120) i nie sumują się do 100%”. Policzenie od zaznaczeń daje inną wielkość („odsetek wszystkich wskazań”), która odpowiada na inne pytanie; jeśli ją podajesz, nazwij ją tak.

Jak opisać pytania otwarte w ankiecie?

Odpowiedzi tekstowych nie wkleja się do pracy hurtem i nie opisuje „wybranych ciekawych”. Zrób z nimi to, co z wywiadem: przeczytaj wszystkie, nadaj kategorie, policz, ile odpowiedzi trafiło do każdej, i pokaż kilka krótkich cytatów jako ilustrację kategorii. Procedurę kodowania opisuje tekst o analizie tematycznej krok po kroku; do krótkich odpowiedzi z ankiety stosuje się ją w skróconej postaci.

W opisie podaj: ile osób odpowiedziało na pytanie otwarte (a ile je pominęło), jakie kategorie wyodrębniłeś i jak je zdefiniowałeś, ile odpowiedzi do nich przypisałeś oraz czy odpowiedź mogła trafić do więcej niż jednej kategorii. Cytaty oznaczasz numerem respondenta, nie imieniem. Jeśli ktoś zostawił w odpowiedzi dane pozwalające go rozpoznać, usuwasz je przed cytowaniem.

Jakich błędów unikać w opisie ankiety?

  • Procenty bez podstawy. Zawsze podaj N albo n, od którego liczysz.
  • Brak odniesienia do tabeli. Tabele i rysunki numerujesz w kolejności, w jakiej pojawiają się w tekście8, a w zdaniu wskazujesz, którą z nich opisujesz7.
  • Przepisywanie tabeli zdaniami. Zostaw tabelę i dopisz jedno zdanie o wzorcu.
  • Interpretacja w wynikach. „Co wyszło” i „co to znaczy” to dwa rozdziały.
  • Różna liczba miejsc po przecinku w tekście i w tabeli.
  • Średnia z danych kategorialnych. Odpowiedzi „tak/nie” i kategorie opisujesz liczebnościami; zasady dla skal Likerta opisuje tekst o analizie skali Likerta.
  • Wnioski o populacji z próby wygodnej. Napisz, jak dobierałeś osoby, i ostrożnie formułuj uogólnienia; więcej w tekście o ograniczeniach badania.

Model językowy pomoże w jednym: wklejasz tabelę i opis i prosisz o sprawdzenie, czy każda liczba w tekście zgadza się z tabelą, czy podstawy procentów są jednakowe i czy zaokrąglenia są spójne. Nie prosisz o wymyślenie wniosków ani o „ładne” dopisanie wyników: liczby bierzesz z programu statystycznego i z pliku odpowiedzi.

Metodę badań własnych od pytań po opis wyników prowadzi kurs Badania własne krok po kroku. A jeśli chcesz, żeby ktoś obcy przejrzał Twój rozdział wyników pod kątem spójności liczb, możesz umówić konsultację.

Przypisy

  1. Skimina E., Harasimczuk J., Cieciuch J., Podstawowe standardy edytorskie naukowych tekstów psychologicznych w języku polskim na podstawie reguł APA 7, Liberi Libri 2022, DOI: 10.47943/lib.9788363487560, część 5.2.3 (plik PDF, s. 64) (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2

  2. Tamże, część 5.1.1 i 5.1.2 (plik PDF, s. 60). ↑ ↑2

  3. Tamże, część 5.1.3 (plik PDF, s. 61). ↑ ↑2 ↑3

  4. Tamże, przykład opisu próby w załączniku (plik PDF, s. 107). ↑

  5. Tamże, część 5.2 (plik PDF, s. 63). ↑

  6. Google, Wyświetlanie odpowiedzi z formularza i zarządzanie nimi, sekcja „Kopiowanie i wklejanie wykresów z Formularzy Google”, Pomoc Edytorów Dokumentów Google, https://support.google.com/docs/answer/139706?hl=pl (dostęp: 27 października 2026). ↑

  7. Tamże, część 5.2.2 (plik PDF, s. 63). ↑ ↑2

  8. Tamże, część 7.1 (plik PDF, s. 71). ↑

Dalej w dziale badanie i metoda