Przypis1

Czy w pracy licencjackiej można punktować, pisać „ja” i cytować Wikipedię? 12 odpowiedzi

Czy w pracy licencjackiej można punktować, pisać w pierwszej osobie albo cytować Wikipedię, rozstrzygają wytyczne Twojego wydziału i promotor; tam, gdzie milczą, pomaga styl, w którym piszesz (na przykład APA 7). Odpowiedzi niżej są krótkie: przy każdej podajemy regułę ze źródłem, a tam, gdzie uczelnie mówią różne rzeczy, piszemy wprost, że zależy od uczelni. To samo dotyczy pracy magisterskiej.

Czy w pracy licencjackiej można punktować?

Tak. Polska adaptacja APA 7 zaleca punktory, gdy wymieniane elementy nie są pełnymi zdaniami albo gdy numeracja sugerowałaby kolejność, której nie ma; pełne zdania na liście zaczynasz wielką literą i kończysz kropką1. Wytyczne wydziałów dodają szczegóły. W jednym z instytutów ekonomicznych tekst po punktorze zaczyna się małą literą, wiersze kończą się przecinkiem albo średnikiem, ostatni kropką, a lista nie może mieć jednego elementu2.

Lista nie zastąpi akapitu. Wyliczenie pasuje do elementów równorzędnych (narzędzia, kryteria, etapy), a nie do argumentu, który wymaga „ponieważ” i „zatem”.

Czy w pracy licencjackiej można wymieniać od myślników?

Językowo tak: zasady interpunkcji w słowniku PWN wymieniają myślnik w wyliczeniach jako poprawne użycie3. Wytyczne mogą jednak narzucić inny znak. W zaleceniach jednego z wydziałów fizyki przy wyliczeniach piętrowych kolejność to liczba, litera, kropka, kreska4, a w wymogach jednego z instytutów UJ wyliczenia stopniuje się cyframi, literami i kropkami5. Zależy od uczelni; w każdym przypadku jeden znak na tym samym poziomie w całej pracy.

Czy w pracy licencjackiej można pisać w pierwszej osobie?

Zależy od uczelni, a reguły są tu wprost sprzeczne. APA Style każe pisać o własnej pracy w pierwszej osobie („I”) i odradza pisanie o sobie w trzeciej osobie, bo czytelnik nie wie, kto co zrobił6. Tymczasem wytyczne kilku polskich wydziałów wymagają formy bezosobowej, w tym wytyczne psychologii, które poza tym opierają się na APA7. Jeden z instytutów UJ podaje nawet przykład: „w pracy przedstawiono” zamiast „w pracy przedstawiłem”5.

Jeśli wytyczne milczą, zapytaj promotora i trzymaj się jednej formy. Forma bezosobowa w praktyce:

Przykład: Przeprowadzono badanie ankietowe na grupie 120 studentów. Przyjęto definicję prokrastynacji za Autorem A (2020).

Liczba osób i autor są zmyślone.

Czy w pracy licencjackiej można korzystać ze stron internetowych?

Tak, ale nie każda strona jest źródłem naukowym, a niektóre wydziały ich nie liczą. Na jednym wydziale zarządzania do minimalnej liczby pozycji w bibliografii strony internetowe nie wchodzą8; na lingwistyce stosowanej UW wytyczne wymagają ostrożności przy źródłach z mediów elektronicznych o nienaukowym charakterze9. Artykuł z czasopisma czytany online to nadal artykuł, a strona urzędu z danymi albo przepisem bywa jedynym właściwym źródłem. Kłopot jest ze stroną bez autora, daty i redakcji. Jak ją zapisać, pokazuje strona jak cytować stronę internetową.

Czy można cytować Wikipedię w pracy licencjackiej?

Technicznie da się, ale zapytaj promotora. APA Style ma wzór zapisu hasła z Wikipedii, a jednocześnie radzi studentom zapytać prowadzącego, czy to dopuszczalne źródło: Wikipedia zbiera informacje z innych źródeł, więc jest źródłem wtórnym, a wielu wykładowców woli źródła pierwotne10. Jeśli cytujesz, podajesz wersję archiwalną hasła (link z historii zmian), żeby czytelnik zobaczył ten sam tekst co Ty10. Lepiej zwykle sięgnąć do przypisów hasła i zacytować to, na co ono się powołuje. Zapis znajdziesz na stronie jak cytować Wikipedię.

Czy we wstępie pracy magisterskiej mogą być przypisy?

Tak, jeśli we wstępie powołujesz się na cudze ustalenia. Żaden z dokumentów, które przejrzeliśmy, tego nie zakazuje, a niektóre wręcz wymagają treści, której bez przypisów nie da się napisać: instrukcja jednego z instytutów medioznawczych każe we wstępie omówić stan badań i wykorzystane opracowania11. Wstęp, w którym jest tylko zapowiedź rozdziałów, przypisów nie potrzebuje. Jak zbudować sam przypis, opisuje tekst o przypisach dolnych.

Czy w pracy licencjackiej muszą być przypisy?

Muszą być wskazane źródła; forma zależy od stylu. Instrukcja wrocławskiego instytutu mediów wymienia przypisy i bibliografię wśród obowiązkowych elementów pracy licencjackiej12. Jeśli jednak Twój wydział każe pisać w APA 7, źródło wskazujesz odsyłaczem w nawiasie (nazwisko, rok), a przypisów dolnych do źródeł nie ma wcale; zasady są w tekście o cytowaniu APA 7 po polsku. W obu stylach obowiązuje to samo: każde twierdzenie wzięte z cudzej pracy ma wskazane źródło, a własny wniosek go nie potrzebuje.

Czy przypisy liczą się do liczby znaków?

Zależy od uczelni. Wytyczne psychologii na jednym z uniwersytetów liczą objętość bez przypisów, bibliografii i załączników7, a instrukcja jednego z instytutów medioznawczych podaje objętość razem z bibliografią12. Word pozwala to rozdzielić: w oknie liczenia wyrazów jest pole, które włącza albo wyłącza liczenie przypisów dolnych, końcowych i pól tekstowych13. Rozrzut wymagań co do objętości zestawiamy w tekście ile stron ma praca magisterska.

Czy wykres w pracy licencjackiej to rysunek?

W APA 7 tak: rysunkiem jest każde graficzne przedstawienie informacji, które nie jest tabelą, w tym wykresy, schematy i zdjęcia14. Część polskich wytycznych mówi to samo, na przykład w jednym z instytutów UJ rysunki obejmują wszelkie wykresy, schematy, grafy i zdjęcia5. Inne liczą wykresy osobno: jedne wytyczne wymagają osobnego spisu tabel i spisu wykresów15. Zależy od uczelni. Jak podpisać rysunek i tabelę, opisuje tekst jak podpisać tabele i rysunki.

Czy w pracy licencjackiej można cytować wykład?

Można, ale nie jako pozycję w bibliografii. Niezarejestrowany wykład APA traktuje jak komunikację osobistą: podajesz go tylko w tekście, z inicjałem, nazwiskiem i datą, bo czytelnik nie ma do niego dostępu16. APA radzi przy tym zacytować raczej badania, na których prowadzący oparł wykład, a wykład tylko wtedy, gdy zawierał treść niepublikowaną nigdzie indziej16. Polska adaptacja wymienia wygłoszone wykłady wśród komunikacji osobistej i podaje zapis17:

(A. B. Nowak, komunikacja osobista, 24 czerwca 2018)

Wykład nagrany i opublikowany, na przykład w serwisie wideo, cytujesz jak film; wzór jest na stronie jak cytować film z YouTube.

Czy w pracy licencjackiej mogą być zdjęcia?

Tak, jako rysunki z numerem, tytułem i źródłem. Przy materiale z innego źródła chronionym prawem autorskim adaptacja APA każe podać pod rysunkiem autora i właściciela praw, a czasem trzeba uzyskać zgodę na wykorzystanie18. Zdjęcie z wyszukiwarki grafiki bez ustalonego autora to zły pomysł; lepsze jest własne albo z wolnej licencji.

Czy w pracy licencjackiej musi być streszczenie?

Zależy od uczelni, ale bywa obowiązkowe. Wymagają go na przykład wytyczne lingwistyki stosowanej UW9 i instrukcja wrocławskiego instytutu mediów dla prac licencjackich, w obu przypadkach po polsku i w drugim języku12. Jak je napisać i co wpisać do systemu APD, opisuje tekst o streszczeniu pracy dyplomowej.

Forma bezosobowa, wyliczenia i powtarzające się zwroty to miejsca, w których tekst najłatwiej brzmi sztucznie; przepuść gotowy rozdział przez korektor stylu. Całą metodę pisania z AI, w której model sprawdza, a nie pisze, opisuje poradnik.

Przypisy

  1. Ewa Skimina, Justyna Harasimczuk, Jan Cieciuch, Podstawowe standardy edytorskie naukowych tekstów psychologicznych w języku polskim na podstawie reguł APA 7, Wydawnictwo Liberi Libri 2022, cz. 6.2.1 i 6.2.2, s. 67 i 68, https://doi.org/10.47943/lib.9788363487560 (dostęp: 27 października 2026). ↑

  2. Akademia Nauk Stosowanych w Elblągu, Instytut Ekonomiczny, Sposób formatowania prac dyplomowych w Instytucie Ekonomicznym ANS w Elblągu, pkt 1.2.5 „Wypunktowanie i numerowanie”, https://ans-elblag.pl/assets/upload/files/ie/dokumenty/Spos%C3%B3b%20formatowania%20prac%20dypl.w%20IE.pdf (dostęp: 27 października 2026). ↑

  3. Zasady pisowni i interpunkcji, sjp.pwn.pl, zasada [410] 93.10 „Myślnik w wyliczeniach”, https://sjp.pwn.pl/zasady/410-93-10-my%C5%9Blnik-w-wyliczeniach;629829.html (dostęp: 27 października 2026). ↑

  4. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Zalecenia dla autorów prac dyplomowych, fizyka.amu.edu.pl, część E (treści wypunktowane), https://www.fizyka.amu.edu.pl/__data/assets/pdf_file/0028/445708/Wytyczne-pisania-prac-dyplomowych.pdf (dostęp: 27 października 2026). ↑

  5. Uniwersytet Jagielloński, Instytut Przedsiębiorczości, Wymogi edytorskie i techniczne do prac magisterskich obowiązujące w Instytucie Przedsiębiorczości UJ, wersja 2.0 z 14 marca 2023, części „Informacje edytorskie dotyczące tekstu pracy magisterskiej” (lit. a oraz i), „Tabele, rysunki” (lit. b) i pkt 1.2, https://przedsiebiorczosc.uj.edu.pl/documents/137560027/139800926/PRACA+MAGISTERSKA+-+WYMOGI+EDYTORSKIE+wersja+2023.pdf/4a0e370c-5786-4bf6-8b87-8a4467faaa77 (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2 ↑3

  6. American Psychological Association, First-person pronouns, APA Style, https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/grammar/first-person-pronouns (dostęp: 27 października 2026). ↑

  7. Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Psychologii, Wymagania dotyczące prac dyplomowych na jednolitych studiach magisterskich na kierunku psychologia, od roku akademickiego 2025/2026, pozycje „Styl tekstu” i „Objętość”, https://ips.uz.zgora.pl/fcp/BHVEUFAgNARASPgMAUVFOS1hJSE4aEgYPOxoISVwdEQoLS0YfBw8NRklJHB9OR0YFGSwAGhQfBQgHBw0JCUVeBxQUDxk/84/public/wymagania_pracy_dyplomowej_jednolite_magisterskie_psychologia_od_2025_2026.pdf (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2

  8. Uniwersytet Gdański, Wydział Zarządzania, Wymagania stawiane pracom licencjackim na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego, załącznik nr 2 z 5 czerwca 2025, pkt 3, https://wzr.ug.edu.pl/sites/wzr.ug.edu.pl/files/_nodes/strona/527/files/zarzadzenie-dziekana-prace-dyplomowe-wymagania-licen.pdf (dostęp: 27 października 2026). ↑

  9. Uniwersytet Warszawski, Instytut Lingwistyki Stosowanej, Zasady przygotowania i oceny pracy licencjackiej oraz przeprowadzania egzaminu licencjackiego, załącznik do uchwały nr 15 Rady dydaktycznej dla kierunku lingwistyka stosowana z 21 grudnia 2021 r., część o bibliografii i o układzie pracy, https://ils.uw.edu.pl/wp-content/uploads/sites/110/2023/04/2021_22_RD18-uchwala-nr-15_zmiana-uchwaly-nr-9-ws-zasad-dyplomowania-LS_I_stopnia_zalacznik.pdf (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2

  10. American Psychological Association, Wikipedia entry references, APA Style, https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/references/examples/wikipedia-references (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2

  11. Uniwersytet Wrocławski, Instytut Nauk o Informacji i Mediach, Instrukcja dla autorów prac magisterskich, zatwierdzona 27 września 2022, pkt 5 „Wstęp”, https://inim.uwr.edu.pl/wp-content/uploads/sites/31/2023/06/Instrukcja-praca-magisterska-2022.pdf (dostęp: 27 października 2026). ↑

  12. Uniwersytet Wrocławski, Instytut Nauk o Informacji i Mediach, Instrukcja dla autorów prac licencjackich, zatwierdzona 8 listopada 2024, część „Struktura pracy licencjackiej”, https://inim.uwr.edu.pl/wp-content/uploads/sites/31/2024/11/Instrukcja-praca-licencjacka.pdf (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2 ↑3

  13. Newcastle University, IT Service, Word Count (karta Review, okno Word Count, pole „include textboxes, footnotes or endnotes”), https://services.ncl.ac.uk/itservice/teaching-services/clusters/clusterpcs/files/Word%20count.pdf (dostęp: 27 października 2026). ↑

  14. American Psychological Association, Figure setup, APA Style, https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/tables-figures/figures; w polskiej adaptacji: Skimina, Harasimczuk, Cieciuch, dz. cyt., cz. 7.5, s. 76 (dostęp: 27 października 2026). ↑

  15. Akademia Pedagogiki Specjalnej, Standardy redakcyjne i inne informacje dotyczące pisania pracy dyplomowej licencjackiej na kierunku praca socjalna, część I „Zasady ogólne”, https://www.aps.edu.pl/media/3mdgm1f4/praca-socjalna.pdf (dostęp: 27 października 2026). ↑

  16. American Psychological Association, Personal communications, APA Style, https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/citations/personal-communications (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2

  17. Skimina, Harasimczuk, Cieciuch, dz. cyt., cz. 2.1.7, s. 27. ↑

  18. Skimina, Harasimczuk, Cieciuch, dz. cyt., cz. 7.3, s. 71. ↑

Dalej w dziale struktura i obrona